Sportarts Karin van der Ende-Kastelijn, die zelf ook jarenlang wedstrijden heeft gefietst, verzorgt een medische rubriek voor Brabant Cycling. Deze keer aandacht voor sport en kou. Een actueel onderwerp, nu de winter eraan komt en de temperatuur weer naar beneden gaat.
Niet iedere sporter reageert hetzelfde op koud weer. Wanneer de een al koude handen heeft met handschoenen aan, kan een ander met gemak zonder. Gevoelstemperatuur is belangrijker dan de gemeten buitentemperatuur. Wind bijvoorbeeld speelt hierbij een rol. Probeer daarom bijvoorbeeld eerst met de (ijzige) wind tegen te fietsen en wanneer men vermoeid raakt met de wind in de rug weer terug. Sporters die een matige of slechte conditie hebben of slecht (onvoldoende natte, bezwete) gekleed zijn lopen een hoger risico op koude letsel. Dit geldt ook voor een laag vetpercentage, vermoeidheid, slaaptekort en alcohol of medicatiegebruik. Kinderen verliezen gemakkelijker warmte doordat hun lichaamsoppervlak relatief groot is ten opzichte van hun gewicht. Oudere sporters en chronisch zieken (bijvoorbeeld diabeten) moeten er rekening mee houden dat ze sneller kunnen afkoelen dan andere sporters.
Onderkoeling
Om op temperatuur te blijven vindt er vaatvernauwing plaats waardoor warmteverlies afneemt. Men gaat rillen. Wanneer dit nog onvoldoende is, kan onderkoeling ontstaan. Warm eten of drinken en bewegen kan erger vaak al voorkomen. Lichte onderkoeling (lichaamstemperatuur 31 – 35 ° C) kan leiden tot verwardheid, sufheid en verminderd beoordelingsvermogen. De hartslag en ademhaling neemt toe en de coördinatie neemt af. Probeer de sporter in deze staat toe te dekken of in een deken te wikkelen in liggende positie en verwijder natte kleding. Leg hem/haar bijvoorbeeld op een bladerdek om warmteverlies via de ondergrond tegen te gaan en in de beschutting. Bij ernstigere onderkoeling (< 31 °) is men slaperig en verminderd aanspreekbaar. Bewegen gaat moeizaam en de ademhaling en hartslag zijn vertraagd. Rillen treedt niet meer op. De maatregelen zijn hetzelfde als bij lichte onderkoeling maar het gevaar is dat het slachtoffer in een coma raakt (< 28°), dus de ambulance moet gebeld worden. Er bestaan speciale lage temperatuur thermometers voor in de EHBO koffer die zulke lage temperaturen kunnen meten.
Kleding
Kleding tegen kou omvat minimaal drie lagen. Laag 1: ademt en is wat strakker, voert vocht van de huid af en houdt deze droog. Een goed voorbeeld hiervan zijn de onderhemden met een gaatjes structuur. Laag 2: is wat losser, de lucht tussen laag 1 en 2 zorgt voor isolatie. Fleece of wol isoleert goed. Laag 3: houdt wind en vocht buiten, ademt enigszins en wordt soms alleen gebruikt tijdens een rustpauze of bij wind en regen. Vervang kleding bij langdurige inspanningen op gezette tijden om verzadiging met zweet en/of vocht te voorkomen. Draag een muts, het grootste deel van je warmteverlies gaat via je hoofd. Houdt altijd rekening met pech, zorg dat je een extra jasje bij je hebt om dan aan te trekken. Bij ijzige kou kun je niet bedekte lichaamsdelen insmeren. Bij harde koude wind doet vaseline wonderen. Denk ook aan je lippen. Een goede lippenbalsem is al voldoende.
Technische ontwikkelingen Voor de echte koukleumen onder ons bestaan er tegenwoordig verwarmende inlegzooltjes van verschillende merken met zelfs afstandsbediening om de verwarming aan en uit te zetten. En na het fietsen kunnen de zooltjes weer in de oplader.
Karin van der Ende- Kastelijn Sportarts
Voor vragen over onder andere blessures, inspanningstesten, omslagpunt en trainingszones, fietsafstelling kunt u een mail sturen naar: karin@brabantcycling.nl
Reacties zijn uitgeschakeld.